Τρίτη, 4 Ιουλίου 2017

«Εξέγερση των ελίτ» χωρίς όρια. Η κατά Μαξ Βέμπερ διευθυντική γραφειοκρατία - «κάστα», οι Μπίντερμαν της πολιτικής και οι εμπρηστές

του Στέφαν Κάιζερ
 
© Der Spiegel - Stefan Kaiser: Völlig losgelöst, 2.3.2017
 
Παντού στον κόσμο, οι απολαβές των κάθε είδους κορυφαίων διευθυντικών στελεχών - του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, των νυν των πρώην και των ...επόμενων - δεν υπόκεινται σε κανένα είδος λογικού μέτρου και δεν επιδέχονται καμιά γραμμική μαθηματική σύγκριση με τις αποδοχές των συνήθων εργαζομένων.
Για «εξέγερση των ελίτ» έγραψε πριν λίγες δεκαετίες ο Κρίστοφερ Λας· όμως, ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, ο Μαξ Βέμπερ φοβόταν ότι η σκοτεινή προοπτική μιας σχεδόν άτρωτης «γραφειοκρατίας» και μιας σκληρά στρωματοποιημένης κοινωνίας αποτελούμενης από «κάστες» μπορεί να είναι το ζοφερό μέλλον του ανθρώπου μέσα στο «σιδερένιο κλουβί» του υπερώριμου καπιταλισμού. Όπως έγραψε η πολιτική επιστήμονας Regina Titunik η οποία μελέτησε όσο λίγοι το έργο του, αυτό που προέβλεψε ο Βέμπερ για το μέλλον των δυτικών κοινωνικών και τον τρόμαξε σαν σήμα κινδύνου, φαίνεται καθαρά στο τέλος του βιβλίου Η Προτεσταντική Ηθική και το Πνεύμα του Καπιταλισμού (γραμμένου το 1904): «Η εξυπηρέτηση των επιθυμιών ευνοημένων κοινωνικών ομάδων και η παθητική στάση των κοινωνικά αδύναμων, υπό την εξουσία μιας νέας αριστοκρατίας» (→ pdf, σ. 17)
Στην σημερινή Γερμανία, οι Σοσιαλδημοκράτες επιχείρησαν να ανακινήσουν ως θέμα της προεκλογικής εκστρατείας το σκάνδαλο των «εξεγερμένων μάνατζερς». Όμως, τελικά, κανείς και πουθενά δεν τολμά να αγγίξει πραγματικά αυτήν την νομενκλατούρα, μολονότι εμφανώς καταλήγει να γίνει κι αυτή (όπως είχε γίνει και εκείνη που κατέρρευσε το 1989), ένας κοινωνικός και πολιτικός εμπρηστικός μηχανισμός. Οι «πυρομανείς» και οι βοηθοί τους που τον έθεσαν σε λειτουργία είναι πολλοί, πολλών ειδών και ιδεολογιών· αλήθεια, πόσοι από το πολιτικό προσωπικό, στη Γερμανία, στην Ελλάδα ή αλλού, δεν έχουν ανακατέψει με τα χέρια τους αυτά τα εύφλεκτα υλικά; Δεν θα 'πρεπε λοιπόν να ξέρουν, ότι ούτε αυτοί θα είναι άτρωτοι άν η φωτιά δεν τεθεί υπό έλεγχο; Πόσες φορές μείναμε άναυδοι και στην Ελλάδα, για το πόσο παχυλά αυτοεξυπηρετούνται, εν μέσω κρίσης, διευθυντικά στελέχη δημόσιων οργανισμών «κοινής ωφέλειας» και μάνατζερς «θεσμικών οργάνων», υπό την σκέπη πρασινωπών, κυανόμορφων, τώρα και ερυθρόμορφων κυβερνώντων ;
Ο θεατρικός μύθος του Μαξ Φρις για τους Μπίντερμαν και τους εμπρηστές (βλ. και εδώ ) ίσως λέει κάτι και για το φαινόμενο Σουλτς (το οποίο φαίνεται πια να μιμείται με πρωτοφανή τρόπο την τροχιά και τη λάμψη ενός διάττοντα αστέρα)· σίγουρα, πάντως, είναι μια γεμάτη περιεχόμενο αλληγορική εικόνα της αξεπέραστης κοινωνιολογικής ανάλυσης του Κρ. Λας, για την προδοσία της δημοκρατίας από το πολιτικό προσωπικό.
Γ. Ρ. 
 
Και πάλι στην Volkwagen [μεγάλο μέρος του μετοχικού κεφαλαίου της ανήκει σε ιδιοκτήτες του δημόσιου τομέα, βλ. παρακάτω] πήραν τα πιό πολλά. Περισσότερα από 12 εκατομμύρια ευρώ εισέπραξε η Christine Hohmann-Dennhardt, για 13 μήνες - μόνον - εργασίας στην εταιρεία. Η Hohmann-Dennhardt, πρώην δικαστής του Συνταγματικού Δικαστηρίου, συμμετείχε στο Διοικητικό Συμβούλιο της μητρικής εταιρείας της VW ως υπεύθυνη για την ακεραιότητα και νομιμότητα. Και μετά, είδαμε αυτά τα ποσά.
Ο πρώην επικεφαλής Μάρτιν Βίντερκορν (Martin Winterkorn), όταν ακόμη ήταν εν ενεργεία Διευθύνων Σύμβουλος, έλαβε μερικές φορές ως ετήσιο μισθό μέχρι και 17 εκατομμύρια ευρώ. Αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τη θέση του, στον απόηχο της υπόθεσης με τις παραποιημένες μετρήσεις ρύπων στα πετρελαιοκίνητα μοντέλα, και λαμβάνει τώρα 3.100 ευρώ ως σύνταξη. Αλλά προσέξτε: 3.100 ευρώ σύνταξη την ημέρα. Μια τέτοια σύνταξη, οι κανονικοί εργαζόμενοι της Volkwagen μπορούν να τη βλέπουν μόνον στα όνειρά τους.  
© Statista / SPIEGEL ONLINE
Με τέτοιες ακραίες υπερβολές, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η πολιτική ανακάλυψε τις αμοιβές των διευθυντικών στελεχών ως θέμα της προεκλογικής εκστρατείας. Και πρώτοι-πρώτοι οι Γερμανοί Σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι, με επικεφαλής τον Μάρτιν Σουλτς, φάνηκαν να παίρνουν νέες δυνάμεις ως κόμμα των ταξικών αγώνων. Και δήλωσαν ότι η νοοτροπία αυτή, της αυτο-εξυπηρέτησης, πρέπει να λάβει τέλος. 
Η κατάσταση αυτή «είναι πια εκτός ελέγχου», δήλωσε με οργή ο Σουλτς και πρότεινε στις επιχειρήσεις πολλών ειδών κίνητρα και περιθώρια κινήσεων για να μπορέσουν να περικόψουν τις απολαυές των διεθυντικών στελεχών τους. Το ερώτημα είναι: Τι μπορεί να πετύχει στην πραγματικότητα με τέτοιες προτάσεις ο Σουλτς; Και τελικά, ούτε οι Σοσιαλδημοκράτες τολμούν να προτείνουν το μόνο πραγματικά αποτελεσματικό μέτρο, την νομοθετική κάλυψη. 
Οι μισθοί των εκτελεστικών διευθυντών έχουν ξεπεράσει κάθε λογικό όριο.
Τα τελευταία 20 χρόνια, οι μισθοί των κορυφαίων διευθυντικών στελεχών στη Γερμανία έχουν αυξηθεί πέρα από κάθε όριο. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη του Πανεπιστημίου Humboldt του Βερολίνου, στα μέσα της δεκαετίας του 1990, οι διευθύνοντες σύμβουλοι μιας εταιρείας εισηγμένης στο Χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης, είχαν κατά μέσο όρο ετήσιες απολαβές λίγο πάνω από 500.000 ευρώ. Το 2007 ο αριθμός αυτός είχε ήδη φτάσει σχεδόν τα 3.000.000 ευρώ, όπως φαίνεται στο παραπάνω γράφημα του SPIEGEL ONLINE και του Statista.
Ωστόσο, άν δούμε το θέμα από κοινωνική και πολιτική σκοπιά, μια άλλη πτυχή είναι πιο σημαντική από το απόλυτο επίπεδο αυτών των αμοιβών: Η σύγκριση με την εξέλιξη των αμοιβών των κανονικών ανθρώπων. Ενώ οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών στις δεκαετίες του 1990 και του 2000 εκτοξέυτηκαν κατακόρυφα, οι μισθοί και οι απολαυές των πολλών πολιτών παρέμειναν στάσιμοι, πράγμα που σήμαινε ότι η απόσταση των κορυφαίων διευθυντικών στελεχών από τους συνήθεις εργαζόμενους μεγαλώνει όλο και περισσότερο.
Το 1995, η μέση αποζημίωση ενός διευθύνοντος συμβούλου μιας εταιρείας εισηγμένης στο Χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης ήταν 14 φορές μεγαλύτερη από τον μέσο μισθό ενός κανονικού εργαζομένου. Το 2007, η αναλογία αυτή είχε ήδη αυξηθεί στον αριθμό 54 φορές, σύμφωνα με την ίδια μελέτη του Πανεπιστημίου Humboldt. Βέβαια, μετά την οικονομική κρίση του 2008, ο ρυθμός αύξησης των αμοιβών των εκτελεστικών στελεχών έχει επιβραδυνθεί σημαντικά. Ωστόσο, ακόμη και μετά το 2008, και για ό,τι αφορά τις περισσότερες «κορυφές» επιχειρήσεων, τα νούμερα είναι τέτοια, ώστε είμαστε ακόμη πάρα πολύ μακριά για να μπορέσουμε να μιλήσουμε για σεμνότητα και αιδώ.
«Πολλές εταιρείες εξακολουθούν να είναι υπερβολικά χαλαρές για ό,τι αφορά τις αποζημιώσεις των εκτελεστικών στελεχών τους», λέει ο Ingo Speich της εταιρείας επενδύσεων Union Investment. Επικαλούνται διαρκώς συγκρίσεις με τις ΗΠΑ, λέει, όπου οι διευθύνοντες σύμβουλοι κερδίζουν πολύ περισσότερα από αυτά που κερδίζουν οι συνάδελφοί τους στη Γερμανία (βλ. το διάγραμμα παρακάτω). Λέγεται συχνά, ότι σε περίπτωση μείωσης των απολαβών τους, ίσως τα κορυφαία στελέχη θα έφευγαν αθρόα από τη Γερμανία για να μετεγκατασταθούν στο εξωτερικό. Ο Speich αμφισβητεί αυτό το επιχείρημα: «Το ερώτημα είναι, πόσοι από αυτούς θα προσλαμβάνονταν αλλού, με οποιονδήποτε μισθό», λέει.
Αμοιβές διευθυντικών στελεχών σε διάφορες χώρες, 2014
«Σιωπηρό σύμφωνο μη επίθεσης» 
Πώς όμως μπόρεσε να συμβεί το γεγονός αυτό; Πώς έγινε και οι μισθοί των κορυφαίων διευθυντικών στελεχών αποσυνδέθηκαν από τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα των επιχειρήσεων;
Στην πραγματικότητα, πρόκειται μάλλον για ένα είδος σιωπηρού συμφώνου μη επίθεσης: Τα εποπτικά συμβούλια, τα οποία έχουν ως τυπικό καθήκον να ελέγχουν τα επικεφαλής στελέχη των εταιρειών, και στην πραγματικότητα είναι αρμόδια και για το ύψος των αποζημιώσεων των εκτελεστικών στελεχών, πολύ συχνά έχουν «πολύ στενές σχέσεις» με τα κορυφαία διευθυντικά στελέχη. Ούτε οι ιδιοκτήτες του μετοχικού κεφαλαίου των εταιρειών, ούτε οι πολιτικοί φαίνεται να νοιάζονται ιδιαίτερα για το γεγονός ότι οι απολαυές των στελεχών εκτινάσσονται σε όλο και μεγαλύτερα ύψη.
Αυτό φάνηκε για μια ακόμη φορά πολύ καθαρά στην περίπτωση της Volkwagen, στο Εποπτικό Συμβούλιο της οποίας συμμετέχουν [σύμφωνα με τις ισχύουσες στη Γερμανία διαδικασίες συμμετοχής και συναπόφασης - «Mitbestimmung» - των εργαζομένων] όχι μόνον πολύ ισχυροί συνδικαλιστές [των κεντρικών συνδικαλιστικών ενώσεων και ομοσπονδιών] και εκπρόσωποι των εργαζομένων στα επιχειρησιακά ή εργοστασιακά συμβούλια, αλλά και δύο εκπρόσωποι της ομόσπονδης χώρας [«κρατιδίου»] της Κάτω Σαξονίας [η οποία είναι από τους μεγαλύτερους μετόχους της επιχείρησης Volkwagen ως ιδιοκτήτρια ποσοστού 20 % του μετοχικού της κεφαλαίου]· μάλιστα, ο ένας από αυτούς είναι ο πρωθυπουργός της Κάτω Σαξωνίας Stephan Weil [μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος το οποίο κυβερνά την Κάτω Σαξωνία από το 2013 - ως μεγαλύτερος κυβερνητικός εταίρος μαζί με τους Πράσινους].
Μετοχική σύνθεση και εταιρική διάρθρωση της μητρικής Volkswagen
H ομόσπονδη χώρα της Κάτω Σαξονίας είναι μεγαλομέτοχος της VW. Μάλιστα, το δημόσιο μαζί με τους εκπροσώπους των εργαζομένων έχουν την πλειοψηφία στο Εποπτικό Συμβούλιο της εταιρείας. Παρόλα αυτά, σε μια εταιρεία με τέτοια σύνθεση όπως είναι η VW, παρατηρούνται διαρκώς ακραίες υπερβολές στις απολαβές των διευθυντικών στελεχών - όπως στις περιπτώσεις του Winterkorn και της Hohmann-Dennhardt για τις οποίες γράψαμε στην αρχή. 
Για το θέμα αυτό, μίλησε σε μια συνέντευξη στο περιοδικό Spiegel o επικεφαλής της συνδικαλιστικής ομοσπονδίας των εργαζομένων στη μεταλλουργική βιομηχανία IG Metall και μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου της VW Γεργκ Χόφμαν (Jörg Hofmann). Συνοπτικά απάντησε ως εξής: Το Εποπτικό Συμβούλιο είναι υποχρεωμένο να συμφωνήσει για να εκπληρωθούν οι υφιστάμενες μισθολογικές συμβάσεις [των διευθυντικών στελεχών]. Δυστυχώς, δεν μπορεί να κάνει τίποτε περισσότερο. Το γεγονός ότι για να περάσουν αυτές οι μισθολογικές  συμβάσεις, το «πράσινο φώς» το είχαν ανάψει προηγουμένως οι ίδιοι ακριβώς ελεγκτές, ο Hofmann και οι συνάδελφοί του απλά το αποσιωπούν.
Όταν ο προϊστάμενος κερδίζει 141 φορές όσο οι εργαζόμενοί του
Όμως στην Volkswagen, ακόμη και η διαφορά μισθών μεταξύ των ανώτατων διοικητικών στελεχών και του μέσου εργαζόμενου είναι από τις μεγαλύτερες στη Γερμανία. Σύμφωνα με μια μελέτη του οικονομικού Ινστιτούτου Ηans Böckler, το οποίο πρόσκειται στα συνδικάτα, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Volkswagen το 2014 έλαβε 141-πλάσια αμοιβή από τον μέσο εργαζόμενο της VW.
Για πρώτη φορά τώρα, υπό την πίεση των πρόσφατων σκανδάλων για τις μετρήσεις ρύπων, το Εποπτικό Συμβούλιο της VW ενέκρινε τη μεταρρύθμιση του συστήματος προσδιορισμού αμοιβών στην εταιρεία. Από τώρα και στο εξής, ο Διευθύνων Σύμβουλός της θα μπορεί να αμείβεται το πολύ με δέκα εκατομμύρια ευρώ το χρόνο, ενώ τα απλά μέλη του διοικητικού συμβουλίου κατ' ανώτατο όριο με 5,5 εκατ. ευρώ. Όμως για μια εταιρεία που βρίσκεται σε κρίση, όπως είναι η Volkswagen, αυτά εξακολουθούν να είναι τερατώδη ποσά. 
Ωστόσο άλλες επιχειρήσεις συνεχίζουν να αυξάνουν έντονα τις αμοιβές των διευθυντικών στελεχών: Το Εποπτικό Συμβούλιο της εταιρείας λογισμικού SAP ενέκρινε πρόσφατα αποδοχές για το 2016 του Διευθύνοντος Συμβούλου της Bill McDermott περίπου ύψους 14 εκατομμυρίων ευρώ - σχεδόν τρεις φορές περισσότερο από το 2015. Η αποζημίωση ήταν «τέτοια ώστε να είναι ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο», διαμήνυσε η εταιρεία. 
Αυτά τα παραδείγματα ένα πράγμα δείχνουν: Όσοι θέτουν ζήτημα πώς θα εμποδιστούν οι παράλογες  υπερβολές στους μισθούς διευθυντικών στελεχών, καλύτερα να μην εναποθέτουν  μεγάλες ελπίδες στα εποπτικά συμβούλια των ίδιων των εταιρειών.
Ο υποψήφιος καγκελάριος Μάρτιν Σουλτς με τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της VW  Winterkorn
Να αποφασίζουν οι μέτοχοι για το ύψος των αμοιβών των διευθυντικών στελεχών;  
Για το θέμα αυτό, οι πολιτικοί επιχειρούν να θέσουν ενώπιων των ευθυνών τους και μιαν άλλη ομάδα: Τους μεγαλοεπενδυτές [που κατέχουν μερίδες του μετοχικού κεφαλαίου των μεγάλων εταιρειών], λόγου χάρη εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων, εταιρείες αμοιβαίων κεφαλαίων και ασφαλιστικές εταιρείες. Αλλά και τους απλούς ιδιώτες μετόχους. 
Και οι παραπάνω, συμπεριφέρονται μάλλον αδιάφορα τις τελευταίες δεκαετίες όταν τίθεται το θέμα των τρομακτικών αμοιβών των διευθυντών. Σ' αυτούς, θα έπρεπε λογικά να είναι σαφές ότι έχουν υλικό συμφέρον να μην αφήνουν τις αμοιβές των διευθυντικών στελεχών να ξεχειλίζουν τόσο πολύ. Σε τελευταία ανάλυση, άν το έκαναν, θα απέμεναν στο ταμείο περισσότερα κέρδη που να μπορούν να διανεμηθούν ως μέρισμα στους μετόχους. 
Ωστόσο ισχύει το εξής: Όποιος ζητά να δίνονται πιο χαμηλές αμοιβές στα στελέχη άλλων εταιριών, θα πρέπει να εφαρμόσει το ίδιο μέτρο και στη δική του εταιρεία. Εδώ συχνά υπάρχει εμπόδιο 
Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, μετά από χρόνιες αντιπαραθέσεις, πρόκειται να εγκριθεί εντός του 2017 μια οδηγία της ΕΕ, η οποία θα ενισχύει το ρόλο των επενδυτών. Προβλέπει ότι οι μέτοχοι θα μπορούν να έχουν γνώμη και ψήφο στη γενική συνέλευση της εταιρείας, για ό,τι αφορά την αποζημίωση των εκτελεστικών στελεχών· αυτό, στη Γερμανία το είχαν ήδη κατά βάση προτείνει τα 2 μεγάλα κόμματα. Για τη μετατροπή της οδηγίας σε εθνικό δίκαιο, τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν δύο χρόνια προθεσμία.
Η ασυνήθιστη στα δημοσκοπικά χρονικά «μετεωριτικού» τύπου εκρηκτική άνοδος 
και η εξίσου απότομη πτώση του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας
 μετά την ανάληψη της ηγεσίας από τον Μ. ΣουλτςDer Spiegel)
Δεν φαίνεται πιθανό να αλλάξουν πολλά πράγματα στις αποδοχές των μάνατζερς  
Ωστόσο,  το πόσο θα χρησιμοποιήσουν οι επενδυτές-μέτοχοι αυτή τη νέα εξουσία τους, παραμένει ζήτημα ανοικτό. Ακόμη και στις γενικές συνελεύσεις, τον τελευταίο λόγο έχουν προπαντός οι μεγαλομέτοχοι. Αυτοί, πολύ συχνά, είναι μεγάλες επενδυτικές εταιρείες, που επιζητούν συνήθως βραχυπρόθεσμα κέρδη και δεν ενδιαφέρονται για μακροπρόθεσμους στόχους, όπως είναι οι δίκαιοι μισθοί και η εργασιακή ειρήνη μέσα στην επιχείρηση.
Ανάλογες είναι και οι αντιδράσεις των επενδυτικών εταιρειών στις προτάσεις των Σοσιαλδημοκρατών και Σία. Ο  Speich, ο εκπρόσωπος της εταιρείας επενδύσεων Union Investment, λέει τα εξής: Ένα σαφές ανώτατο όριο είναι μεν σκόπιμο, ωστόσο θα πρέπει να προτείνεται από το Εποπτικό Συμβούλιο της κάθε εταιρείας. 
«Σε αντίθεση με τους πολιτικούς ή τους επενδυτές, το εποπτικό συμβούλιο έχει λεπτομερή εικόνα για τα συστήματα εταιρικής διακυβέρνησης και ελέγχου της ίδιας της εταιρείας», υποστηρίζει ο  Speich. Όσον αφορά το ζήτημα της ευθύνης, την εναποθέτει μόνον στο εποπτικό όργανο. «Το Εποπτικό Συμβούλιο κάθε εταιρείας πρέπει να είναι υπόλογο για τις αποφάσεις του», λέει. 
Λίγη περισσότερη πίεση και λίγη περισσότερη διαφάνεια φαίνεται εφικτή. Η μεγάλη επανάσταση που θα αλλάξει το τοπίο στις αποδοχές των μάνατζερς, όχι. Εκτός αν η πολιτική αποφασίσει να επιβάλει με νόμο ανώτατα όρια. Το αν αυτό θα ήταν σκόπιμο, είναι θέμα άλλης συζήτησης.
  
O Stefan Kaiser (1976) σπούδασε πολιτικές, οικονομικές επιστήμες και δημοσιογραφία στο Μάρμπουργκ, Πράγα και Βερολίνο. Συντάκτης για οικονομικά θέματα στον Tagesspiegel (Βερολίνο), στην γερμανική έκδοση των Financial Times και απο το 2011 στον Spiegel.



Άρθρα του Στέφαν Κάιζερ στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση

Μανιακή τήρηση των κανόνων ή κοινοτικοποίηση των χρεών; Πώς η Γερμανία και η Γαλλία διχάζουν τη ζώνη του ευρώ 

Τέλος των προγραμμάτων βοήθειας προς την Ιρλανδία και την Ισπανία: Η κρίση στην Ευρώπη κάνει ένα διάλειμμα
 
 
Regina Titunik : Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος. Ο «διάλογος» του Μαξ Βέμπερ με τον Λέο Στράους και τον Φρίντριχ Νίτσε
1. Φιλελεύθερη δημοκρατία, «πολυθεϊσμός των αξιών», ασυμφιλίωτη «πάλη των θεών» μεταξύ τους

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»