Σάββατο, 29 Απριλίου 2017

Η ανομολόγητη συμφωνία φιλελεύθερων και λαϊκιστών: Tο οικονομικό Σύνταγμα είναι (και θα είναι) υπερκρατικό, διεθνές· το πολιτικό Σύνταγμα να μείνει περιορισμένο στο εθνικό κράτος

Μολονότι οι ρητορικές τους είναι πολύ διαφορετικές, οι σημερινοί (νεο)φιλελεύθεροι αφενός, οι δεξιοί λαϊκιστές (μαζί και οι εξ αριστερών προσπάθειες για απομιμήσεις) αφετέρου, δεν διαφέρουν πολύ ως προς το ουσιαστικό διακύβευμα της εποχής.
Στην παγκοσμιοποιημένη εποχή μας, το κανονιστικό πλαίσιο της οικονομικής σφαίρας, το οικονομικό Σύνταγμα, έχει ξεφύγει εντελώς από τον έλεγχο του εθνικού κράτους. Είναι υπερ/διακρατικό και παγκόσμιο: Οι θεσμοί και τα θεσμικά του όργανα λέγονται ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα, διεθνείς εμπορικές συμφωνίες. Το ακροτελεύτιο άρθρο του ορίζει ως τελικούς εγγυητές τις διεθνείς αγορές. Αντίθετα, τα βασικά στοιχεία του πολιτικού Συντάγματος παραμένουν αυστηρά περιορισμένα στην σφαίρα του εθνικού κράτους (1). Σ΄ αυτό τον περιορισμό, στην απαγόρευση μιας πραγματικής δημοκρατικής διαβούλευσης και λήψης ουσιαστικών και δημοκρατικά νομιμοποιημένων πολιτικών αποφάσεων και σε επίπεδο πέραν του μεμονωμένου κράτους, υπερθεματίζουν φυσικά οι λαϊκιστές, συμφωνούν ανεπιφύλακτα οι νεοφιλελεύθεροι, συμφωνούν με επιφυλάξεις χωρίς πρακτική σημασία οι παραδοσιακοί φιλελεύθεροι και το αποδέχονται πολλοί σοσιαλ-φιλελεύθεροι (παρά την κοσμοπολίτικη ρητορική μερικών).
Με αυτό το δεδομένο και με τέτοιες πολιτικές δυνάμεις να ορίζουν την ημερήσια διάταξη, δημοκρατικός έλεγχος και ρύθμιση της σημερινής, απολύτως υπερκρατικής, πραγματικής οικονομικής ισχύος, ιδιαίτερα της χρηματοπιστωτικής, και πολιτική μορφοποίηση της παγκοσμιοποίησης είναι πράγματα ανέφικτα· το να υπόσχονται τέτοιες δυνάμεις σήμερα έλεγχο της ανεξέλεγκτης οικονομικής ισχύος, είναι ή αφελής φάρσα ή υποκριτικό ψεύδος. Η γνωστή φράση της Άνγκελα Μέρκελ «η πολιτική πρέπει να είναι συμβατή με τις αγορές», ήταν ένα lapsus ειλικρίνειας, μια συνοπτική αναγνώριση αλλά και καταφατική υποδοχή αυτής της ασυμβατότητας μεταξύ οικονομικού και πολιτικού Συντάγματος· αυτή ακριβώς η ασυμβατότητα εξαναγκάζει την πολιτική να γίνεται υπηρέτρια των αγορών, δηλαδή την υποχρεώνει ταυτόχρονα σε απώλειες δημοκρατίας (οι κατά Κράουτς και Χάμπερμας «μεταδημοκρατικές» καταστάσεις) και σε απώλειες λειτουργικότητας (αυξάνει την εγγενή ευπάθεια του όλου συστήματος σε κρίσεις). Η φράση της Μέρκελ σηματοδοτεί, για όσο η ασυμβατότητα παραμένει, την αδυναμία των πολιτικών αποφάσεων, δηλαδή της δημοκρατίας, να έχουν πραγματική επίδραση στην οικονομική σφαίρα.
Αυτή η ασυμβατότητα οικονομικού και πολιτικού Συντάγματος δεν δημιουργήθηκε αυτόματα, χωρίς να παρέμβουν μυαλά και «χέρια» πολιτικών και των πνευματικών τους καθοδηγητών. Τόσο η αποσύνδεση του οικονομικού Συντάγματος από το εθνικό κράτος, δηλαδή η προχωρημένη μορφή οικονομικής παγκοσμιοποίησης, όσο, και (κυρίως) η απαγόρευση να επεκταθεί το πολιτικό Σύνταγμα και πέρα από την σφαίρα του εθνικού κράτους, ήταν και είναι διαδικασίες πολιτικά σχεδιασμένες. Προωθήθηκαν μέσω πολιτικών αποφάσεων. Πολιτικά σχεδιασμένες διαδικασίες (planned lessaiz-faire κατά τον σπουδαίο Karl Polanyi) ήταν ήδη ο άκρατος φιλελευθερισμός και η πρώτη παγκοσμιοποίηση στην αρχή του 20ού αιώνα, που κατέρρευσαν με την οικονομική κρίση του 1930 και με την άνοδο των ολοκληρωτισμών στην Ευρώπη (2). Ομοίως, πολιτικές αποφάσεις μετά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1970 σε Ευρώπη και Αμερική, που διεκδικούσαν μάλιστα το αναπόφευκτο («There Is No Alternative») έχτισαν γερά θεμέλια για τον νέο φιλελευθερισμό και την σημερινή μορφή οικονομικής παγκοσμιοποίησης· ταυτόχρονα, πρόσφεραν στις οικονομικές δυνάμεις το απρόσβλητο, την «ανοσία» από την πολιτική και τη δημοκρατία, με το να κρατήσουν την πολιτική μακριά από τον πραγματικό «τόπο» στον οποίο δρούν τώρα οι οικονομικές δυνάμεις, και ιδίως οι μεγάλες - ο εκτός ανταγωνισμού εταιρικός κόσμος.
Ειδικά για το θέμα αυτό, ο Κόλιν Κράουτς (Colin Crouch) έχει προσκομίσει καθαρά και ρεαλιστικά επιχειρήματα για το πόσο ψευδής είναι η διαδεδομένη ιδέα ότι νεοφιλελευθερισμός σημαίνει δήθεν εποχή θριάμβου ενός πραγματικού ανταγωνισμού των οικονομικών δυνάμεων, αγορές «ελεύθερες από πολιτικές παρεμβάσεις» (3) και κράτος που απαγορεύει στον εαυτό του το να γίνει επιχειρηματίας. Όμως, ακόμη και στις χώρες εκείνες, όπου, πράγματι, το κράτος δύσκολα γίνεται επιχειρηματίας με τυπικό διευθυντικό και εκτελεστικό ρόλο, ευκολότατα και συχνότατα γίνεται τώρα, αν μη τι άλλο, δανειστής τελευταίας καταφυγής με δημόσιο χρήμα, δηλαδή, στην ουσία, απών ιδιοκτήτης - absentee owner σύμφωνα με τον Thorstein Veblen (4) για τις επιχειρήσεις που είναι πολύ μεγάλες για να πέσουν θύματα του «ελεύθερου» ανταγωνισμού και να γίνουν υλικά ανακύκλωσης μέσω της αναζωογονητικής για τον καπιταλισμό «δημιουργικής καταστροφής».
Οι εποχές που μοιάζουν αδιέξοδες είναι γεμάτες από επιδραστικά πρόσωπα που συνεχίζουν επίμονα στον ίδιο δρόμο σαν υπνοβάτες. Στις αρχές του 20ού αιώνα και στον Μεσοπόλεμο, τέτοιοι ήταν όλοι οι πολιτικοί με σημαντικό ρόλο, μέχρις ότου ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ στις ΗΠΑ έσπασε την σιωπηρή συμφωνία ομαδικής υπνοβασίας. Αντίθετα, στην Ευρώπη συνέχισαν την αδιέξοδη πορεία και μετά το 1930· το αποτέλεσμα ήταν να ανέλθει ο Εθνικοσοσιαλισμός στην εξουσία και να καταστρέψει όλη την ήπειρο. Στη σκιά των υπνοβατών πολιτικών εμφανίζονται ως αντίλογος, με περιορισμένη επίδραση στη δημόσια σφαίρα, πολιτισμικά απαισιόδοξοι στοχαστές, μερικές φορές και πολιτικοί. Ο πολιτισμικός πεσιμισμός των αρχών του 20ού αιώνα και του Μεσοπολέμου περιλάμβανε πολύ διαφορετικές περιπτώσεις στοχαστών, από τον Μαξ Βέμπερ και τον Τόμας Μαν της νεανικής του περιόδου μέχρι τον Όσβαλντ Σπένγκλερ (Η Παρακμή της Δύσης).
Σήμερα, αναφορικά με το βασικό διακύβευμα της εποχής, φιλελεύθεροι, μετριοπαθείς συντηρητικοί και πάσης φύσεως αριστεροί πολιτικοί σε Ευρώπη και ΗΠΑ, πλην λίγων εξαιρέσεων, συνεχίζουν να υπνοβατούν απτόητοι. Στο περιθώριό τους, τυπική περίπτωση πολιτισμικά απαισιόδοξου πολιτικού είναι ο Τζέρεμι Κόρμπιν (Jeremy Corbin): Το μεγάλο Εργατικό Κόμμα της Βρετανίας, στα χρόνια της αρχηγίας του Τόνι Μπλερ, ήταν το πρώτο βιολί μιας Αριστεράς που νανουρίζει τους πολίτες. Τώρα, με τον Κόρμπιν, ανέλαβε αυτό το ίδιο τον ρόλο του κοιμώμενου γίγαντα. Χαρακτηριστικός πολιτισμικά απαισόδοξος στοχαστής, με αξιοπρόσεκτες ικανότητες ανάλυσης, είναι ο Βόλφγκανγκ Στρέεκ (Wolfgang Streeck).
Άν τον συγκρίνουμε με την ομαδική υπνοβασία, ο πολιτισμικός πεσιμισμός έχει ένα πλεονέκτημα: Δεν καλλιεργεί ψευδαισθήσεις. Όμως, όταν η χρήσιμη απαισιοδοξία της σκέψης του δεν συνοδεύεται από μια αισιοδοξία της βούλησης, τότε γίνεται και αυτός μέρος του προβλήματος και συμπράττει σε αυτοεπιβεβαιούμενες προφητείες. Από φόβο να πορευτεί αυτεξούσια σ' έναν κόσμο που του φαίνεται άγνωστος και ανοίκειος, συνθηκολογεί με αυτούς που ορίζουν την ημερήσια διάταξη, δηλαδή με τους υπνοβάτες και με τους δημαγωγούς. Αποδέχεται στην πράξη το αδιέξοδο status quo. Έτσι, στην πράξη, ο αριστερός πολιτικός Κόρμπιν υποτάσσει το Εργατικό Κόμμα στις δημαγωγικές, υπνοβατικές και σκηνοθετικές ικανότητες των Συντηρητικών, που άρχισαν με τα δημαγωγικά νούμερα τσίρκου του Μπόρις Τζόνσον και την υπνοβασία του Ντέιβιντ Κάμερον και καταλήγουν στην ρεαλιστική διαχειριστική σκηνοθεσία της Brexit από την καιροσκόπο Τερέζα Μέι. Έτσι και ο προικισμένος στοχαστής Στρέεκ, ο μαθητής του Αντόρνο, καταλήγει να συμφωνεί με τα πιό «παραδοσιακά» τμήματα των ευρωπαϊκών κοινωνιών, ότι η «ατελής δημοκρατία του εθνικού κράτους» είναι το «ρεαλιστικό», ενώ μια δημοκρατική παγκόσμια κοινωνία είναι «φαντασίωση» (5).
Και αυτοί οι τρόποι σκέψης και δράσης είναι γνώριμοι από το πρώτο μισό του 20ού αιώνα και ιδίως από τον Μεσοπόλεμο. Μόνον που τότε, το φόντο της ιστορίας ήταν πολύ πιό σκοτεινό, πένθιμο και «σοβαρό». Ο «σωρός ερειπίων» της 9ης θέσης του Μπένγιαμιν για την Φιλοσοφία της Ιστορίας ήταν εντελώς ορατός και απτός· είχε τη βαρβαρότητα της απόλυτης, χωρίς όρια και φραγμούς κυριαρχίας του εθνικού κράτους. Ήταν μια Ευρώπη αλληλοσυγκρουόμενων κρατών, που πολεμούσαν ανελέητα μεταξύ τους κάθε 15 - 20 χρόνια, με τους οικονομικά ισχυρούς να επιτίθενται εναντίον του κόσμου των εργαζομένων μέχρις φυσικής του εξόντωσης.
Μάης 1936, Θεσσαλονίκη, Τάσος Τούσης
Α' Παγκ. Πόλεμος: Επιστροφή από το μέτωπο
Τώρα, ειδικά εδώ στη Δύση, αλλά μόνον εδώ, η καταστροφή που προκαλεί η ιστορία έχει πάρει λιγότερο βάρβαρες μορφές· υπάρχει - ακόμη - αυτή η ατελής, η ελλειμματική σε δημοκρατία και οικονομική αποτελεσματικότητα, ωστόσο πολιτισμικά «εξημερωμένη» υπερ/διακρατική Ένωση στην Ευρώπη. Όμως ο κοντινός της περίγυρος που καταρρέει, μας λέει ότι μαζί με την οικονομία, έχουν παγκοσμιοποιηθεί και άλλα πράγματα. Και η ροή των γεγονότων μέσα στο χρόνο έχει επιταχυνθεί πολύ (6). Το μάθημα που θα 'πρεπε να παίρνουμε από την κλιματική αλλαγή και από το κύμα των προσφύγων είναι σαφές: το μέλλον δεν αργεί και ο μεγαλύτερος κίνδυνος που επισείει αυτό το μέλλον δεν λογαριάζει καθόλου σύνορα και κυριαρχίες.  
Προσεχώς θα δούμε τη συνέχεια. Θα δούμε, επίσης, άν θα επιβεβαιωθεί για μια ακόμη φορά, το γνωστό: Ότι στην ιστορία, τα σημαντικά γεγονότα συμβαίνουν δυό φορές· την πρώτη ως τραγωδία και τη δεύτερη ως φάρσα.
 
Γιώργος Β. Ριτζούλης

Σημειώσεις:
1. Βλ. Hauke BrunkhorstΣυλλογικός βοναπαρτισμός, η δημοκρατία στην ευρωπαϊκή κρίση, στο συλλογικό έργο Δημοκρατία ή καπιταλισμός - Η Ευρώπη σε Κρίση, τόμος Α', εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2014. Για το γενικό πλαίσιο, τις τάσεις και το δέον γενέσθαι στην EE, βλ. Jürgen Habermas: Πόσο δημοκρατική είναι η ΕΕ; Η κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό το πρίσμα της συνταγματοποίησης του διεθνούς δικαίου, στον ίδιο τόμο.
2. Karl Polanyi: Ο Μεγάλος Μετασχηματισμός, εκδ. Νησίδες, Θεσσαλονίκη
3. Colin Crouch
: Ο περίεργος μη θάνατος του νεοφιλελευθερισμού, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2014 και του ιδίου: Μεταδημοκρατία, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2006. Βλ. επίσης παρουσιάσεις του έργου του Κόλιν Κράουτς από τους Θανάση Γιαλκέτση (Η δύναμη των γιγάντων) και Γιώργο Σιακαντάρη (Γιατί κυριαρχεί ο νεοφιλελευθερισμός).
4. Thorstein Veblen, Absentee Ownership - Business Enterprise in Recent Times, the Case of America, Transaction Publishers, Brunswick-NJ/Λονδίνο, 1997.
5. Wolfgang Streeck: The Return of the Repressed, στο New Left Review τ. 104, Mάρτιος-Απρίλιος 2017. Ελληνική μετάφραση στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση: Η επιστροφή των απωθημένων
6. Rainer Forst, Bernd Ulrich: Καθήκοντα της Αριστεράς, Σοσιαλδημοκρατικής ή άλλης - Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη, Die Zeit, No 20/2016, ελλ. μετάφρ. στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»